Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συνέδεσε τις αρχαίες ελληνικές αξίες με την πολιτική «America First» και χαρακτήρισε την Ελλάδα «υποδειγματικό σύμμαχο»
Από την Πνύκα, τον λόφο όπου συνεδρίαζε η εκκλησία του δήμου της αρχαίας Αθήνας, με την Ακρόπολη πίσω του, μίλησε το απόγευμα της Τετάρτης 7 Οκτωβρίου ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. Η ομιλία έκλεισε την επίσκεψή του στην Αθήνα, στο πλαίσιο περιοδείας στην Ευρώπη, και είχε το χαρακτήρα μεγάλης πολιτικής παρέμβασης.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Ρούμπιο κάλεσε τη Δύση να υιοθετήσει τις αρχαιοελληνικές αξίες του «ηρωισμού, της τιμής και του καθήκοντος», συνδέοντάς τες με την ατζέντα «America First» του προέδρου Τραμπ. Το πρακτορείο σημειώνει ότι ο Ρούμπιο θεωρείται πιθανός διεκδικητής του Ρεπουμπλικανικού χρίσματος για το 2028 και ότι η ομιλία θύμισε την ομιλία του αντιπροέδρου Τζ. Ντ. Βανς στο Μόναχο τον Φεβρουάριο του 2025.
Το «σταυροδρόμι» της Δύσης
Κεντρικό μήνυμα ήταν ότι η Δύση βρίσκεται σε «σημείο καμπής». Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι οι αποφάσεις της επόμενης δεκαετίας θα καθορίσουν την πορεία του επόμενου αιώνα και δήλωσε ότι υπό τον Τραμπ οι ΗΠΑ έχουν κάνει την επιλογή τους, δηλαδή την «ανεπιφύλακτη επιδίωξη εθνικής ισχύος».
Όπως μεταδίδει το Radio Free Europe/Radio Liberty, ο υπουργός ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα ανοικοδομήσουν την άμυνά τους, θα επανεκβιομηχανίσουν την οικονομία τους και θα ανακτήσουν τον έλεγχο κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού. Κατά την Washington Post, που είχε στη διάθεσή της αποσπάσματα της ομιλίας, ο Ρούμπιο έθεσε ως στόχο την αμερικανική κυριαρχία στα drones, στα κρίσιμα ορυκτά, στην κυβερνοασφάλεια και στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Ρούμπιο άσκησε κριτική στη Δύση, την οποία είπε ότι έχει χάσει την αυτοπεποίθησή της. Μίλησε για κοινωνίες που ντρέπονται για τα επιτεύγματά τους, αποδυναμώνουν τους στρατούς τους, μεταφέρουν βιομηχανίες στο εξωτερικό και παραχωρούν υπερβολική εξουσία σε «παγκόσμιες γραφειοκρατίες». Η Washington Times μεταδίδει ότι προειδοποίησε για ένα μέλλον «ατροφίας, δουλείας και παρακμής» αν οι δυτικές χώρες δεν αλλάξουν πορεία.
Μήνυμα προς την Ευρώπη
Παρά τον τόνο, ο Ρούμπιο προσπάθησε να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους. Υποστήριξε ότι η έμφαση στην εθνική κυριαρχία δεν έρχεται σε αντίθεση με τη διατλαντική συνεργασία. Δήλωσε ότι τα πάθη μπορεί να δοκίμασαν τους δεσμούς ΗΠΑ και Ευρώπης αλλά δεν πρέπει να τους σπάσουν, και πρόσθεσε ότι «πρέπει να νικήσουμε μαζί». Εξέφρασε επίσης την πεποίθηση ότι η Ευρώπη μπορεί να «ξυπνήσει από τον μακρύ της λήθαργο», επικαλούμενος την αύξηση των αμυντικών δαπανών ως ένδειξη «γενεακής αλλαγής». Ως θετικό παράδειγμα ανέφερε, κατά τη Washington Times, την πρόσφατη τριμερή συμφωνία για την ασφάλεια της Γροιλανδίας.
Η Ελλάδα ως «υποδειγματικός σύμμαχος»
Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «υποδειγματικό σύμμαχο», επαινώντας τη συνεισφορά της στην άμυνα, στην ενέργεια, στη διαχείριση της μετανάστευσης και στην περιφερειακή ασφάλεια. Ανέφερε τη συνεργασία Αθήνας και Ουάσιγκτον ως πρότυπο για το πώς οι διεθνείς συμμαχίες μπορούν να ενισχύουν και όχι να καταργούν την εθνική κυριαρχία. Σε δηλώσεις στους δημοσιογράφους, όπως μεταδίδει η Washington Times, είπε ότι η Αθήνα είναι «πολύ στενός στρατηγικός εταίρος» στην ασφάλεια των συνόρων.
Στις συνομιλίες του με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, στον 6ο γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ, συζητήθηκαν η ανταλλαγή πληροφοριών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η συνεργασία στην τεχνολογία και η ενεργειακή ασφάλεια, σύμφωνα με το GreekReporter. Ο Ρούμπιο τάχθηκε υπέρ περισσότερων εισαγωγών αμερικανικού LNG και νέων διασυνδέσεων φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού.
Ιστορικές αναφορές και Ιράν
Ο Ρούμπιο μίλησε για το «χρέος» των ΗΠΑ προς την αρχαία Αθήνα, επικαλούμενος τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, ενώ σημείωσε ότι οι Federalist Papers παραθέτουν τον Πλούταρχο συχνότερα από κάθε άλλο συγγραφέα. Στο ίδιο πλαίσιο άσκησε σκληρή κριτική στο ιρανικό καθεστώς, αντιπαραβάλλοντας τη δυτική παράδοση της θυσίας με αυτό που περιέγραψε ως δοξολογία του θανάτου από τους «ριζοσπάστες μουλάδες». Νωρίτερα την ίδια ημέρα είχε δηλώσει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Πηγές: Reuters, The Washington Post, The Washington Times, Radio Free Europe/Radio Liberty, GreekReporter, U.S. Department of State.
