Αρχική Ειδήσεις στα Ελληνικά Βασιλικός (ΞΕΕ): Η φιλοξενία ζητά πολιτικές, όχι μόνο λόγια

Βασιλικός (ΞΕΕ): Η φιλοξενία ζητά πολιτικές, όχι μόνο λόγια

Ο Αλέξανδρος Βασιλικός, Πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου της Ελλάδας, μιλά στο βήμα της 14ης Γενικής Συνέλευσης των μελών του ΞΕΕ.

Ο Αλέξανδρος Βασιλικός, Πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ) και της HOTREC, της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας ξενοδοχείων, εστιατορίων και καφέ, κατά την εναρκτήρια ομιλία του στη 14η Γενική Συνέλευση του ΞΕΕ, στο πλαίσιο της έκθεσης XENIA 2026 τόνισε τα εξής

Τα βασικά σημεία

  1. Φορολογική επιβάρυνση. Σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων για λογαριασμό του ΞΕΕ, οι καθαροί φόροι ανέρχονται σε 19,1 ευρώ ανά 100 ευρώ ξενοδοχειακού τζίρου, έναντι 10,2 στους άλλους συγκρινόμενους κλάδους, δηλαδή 87,3% υψηλότερα. Με τις εργοδοτικές εισφορές η επιβάρυνση φτάνει το 23,5%.
  2. Βραχυχρόνια μίσθωση. Οι κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν κατά 230,8% την περίοδο 2016-2025, ενώ οι ξενοδοχειακές κλίνες κατά 14,4%. Ο κ. Βασιλικός ζήτησε κανόνες για όλους και περισσότερους ελέγχους.
  3. Ευρωπαϊκή στρατηγική για τον τουρισμό. Η πρώτη ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή στρατηγική χαρακτηρίστηκε ιστορική θεσμική κατάκτηση, με την προϋπόθεση ότι θα αποτελέσει αφετηρία για πράξεις και όχι το τέλος της προσπάθειας.
  4. Πρωτοβουλία προς την κοινωνία και ενιαία φωνή του κλάδου. Θα κατατεθεί πρόταση στο Διοικητικό Συμβούλιο για μεγάλη πρωτοβουλία ενημέρωσης της κοινωνίας για τον ρόλο της φιλοξενίας, ενώ ο πρόεδρος του ΞΕΕ ζήτησε στενότερη συνεργασία των φορέων του τουρισμού.

Η ελληνική φιλοξενία έχει κατακτήσει την αναγνώριση, δεν έχει όμως κατακτήσει ακόμη τις πολιτικές που αντιστοιχούν σε αυτήν. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του Προέδρου του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου της Ελλάδας (ΞΕΕ), Αλέξανδρου Βασιλικού, στην ομιλία του στη 14η Γενική Συνέλευση των μελών, στις 21 Νοεμβρίου 2026.

Ο κ. Βασιλικός σημείωσε ότι ο κλάδος έκλεισε μια ακόμη χρονιά με επιτυχία, παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον, που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, πολέμους, αυξημένο κόστος λειτουργίας, ισχυρό ανταγωνισμό και αβεβαιότητες στις ευρωπαϊκές οικονομίες, οι οποίες αποτελούν τις παραδοσιακές αγορές της χώρας. Όπως τόνισε, η επιτυχία αυτή δεν ήταν δεδομένη: είναι αποτέλεσμα ετών δουλειάς, επενδύσεων και επιχειρηματικού ρίσκου, των ανθρώπων που εργάζονται καθημερινά και των οικογενειακών επιχειρήσεων που κρατούν ζωντανές τις τοπικές οικονομίες.

Η ευρωπαϊκή στρατηγική και οι αντιφάσεις στο εσωτερικό

Ο Πρόεδρος του ΞΕΕ χαιρέτισε το γεγονός ότι για πρώτη φορά η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκτά μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τον τουρισμό, και συνεχάρη τον Έλληνα Επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολο Τζιτζικώστα, για την πρωτοβουλία, την οποία χαρακτήρισε ιστορική θεσμική κατάκτηση. Υποστήριξε ωστόσο ότι η στρατηγική πρέπει να αντιμετωπιστεί ως αφετηρία και όχι ως το τέλος μιας προσπάθειας, ώστε να περάσει ο κλάδος από την αναγνώριση στη δράση και από τη διακήρυξη στην εφαρμογή.

Το ίδιο ζητούμενο, εκτίμησε, υπάρχει και στη χώρα. Η απόσταση ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις δεν μπορεί πλέον να παραμένει χωρίς συνέπειες. Έθεσε τρία ερωτήματα: πώς είναι δυνατόν όλοι να αναγνωρίζουν τη φιλοξενία ως πυλώνα της οικονομίας, αλλά οι επιχειρήσεις της να αντιμετωπίζονται ως ανεξάντλητη πηγή φορολογικών εσόδων· πώς μιλάμε για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, ενώ επιβαρύνεται διαρκώς το κόστος λειτουργίας· και πώς ζητάμε περισσότερες επενδύσεις, υψηλότερους μισθούς και μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία χωρίς το κατάλληλο περιβάλλον. Αντιφάσεις, όπως είπε, που κοστίζουν στην ανταγωνιστικότητα, στις επενδύσεις, στις θέσεις εργασίας και στην ίδια την οικονομία.

Η φορολογική επιβάρυνση σε αριθμούς

Για να στηρίξει τη θέση του με στοιχεία, ο κ. Βασιλικός παρουσίασε τα συμπεράσματα μελέτης που εκπόνησε το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων έπειτα από ανάθεση του ΞΕΕ. Σύμφωνα με αυτήν, οι καθαροί φόροι αντιστοιχούν σε 19,1 ευρώ ανά 100 ευρώ ξενοδοχειακού τζίρου, όταν η αναλογία στους άλλους συγκρινόμενους κλάδους της ελληνικής οικονομίας είναι 10,2. Η συμμετοχή της φορολογίας στο κόστος του ξενοδοχειακού προϊόντος είναι έτσι κατά 87,3% υψηλότερη από ό,τι στην υπόλοιπη οικονομία, ενώ με την προσθήκη των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών η συνολική επιβάρυνση φτάνει το 23,5%, δηλαδή σχεδόν το ένα τέταρτο των 100 ευρώ που πληρώνει ο επισκέπτης.

Στις χώρες με τις οποίες η Ελλάδα ανταγωνίζεται καθημερινά, τα αντίστοιχα μεγέθη είναι σαφώς χαμηλότερα: 6,4% στην Ισπανία, 14,8% στην Πορτογαλία, 12,3% στην Ιταλία και 11,5% στην Τουρκία. Ο Πρόεδρος του ΞΕΕ χαρακτήρισε το εύρημα βαθιά διαρθρωτική ανισορροπία και επισήμανε ότι η χώρα δεν μπορεί να ζητά από τα ξενοδοχεία να ανταγωνίζονται με τους καλύτερους όρους ποιότητας και ταυτόχρονα να τους επιβάλλει από τους πιο επαχθείς όρους φορολογικού κόστους. Πρόσθεσε ότι μια καλή τουριστική σεζόν δεν μπορεί να δημιουργεί αυτομάτως περιθώριο για νέες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη συζήτηση για το τέλος παρεπιδημούντων. Όπως είπε, ο κλάδος αναγνωρίζει ότι οι προορισμοί χρειάζονται πόρους για υποδομές, καθαριότητα, ύδρευση, διαχείριση απορριμμάτων και σύγχρονες δημόσιες υπηρεσίες, και είναι ο πρώτος που τους χρηματοδοτεί επί δεκαετίες. Πριν από οποιαδήποτε νέα επιβάρυνση, ωστόσο, πρέπει να προηγηθεί αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων επιβαρύνσεων και να υπάρξει συγκεκριμένο σχέδιο που θα συνδέει τους πόρους με μετρήσιμη βελτίωση των υποδομών.

Πράσινη μετάβαση και κίνητρα

Ο κ. Βασιλικός αναφέρθηκε στην πράσινη μετάβαση ως παράδειγμα στο οποίο συμφωνούν όλοι ότι είναι αναγκαία. Ευχαρίστησε το Υπουργείο Τουρισμού και την Υπουργό Όλγα Κεφαλογιάννη για τη νομοθέτηση συστήματος περιβαλλοντικής κατάταξης των ξενοδοχείων, που φέρνει την Ελλάδα στην παγκόσμια πρωτοπορία των προσπαθειών για βιωσιμότητα. Εξακολουθούν όμως να λείπουν, είπε, τα αναγκαία οικονομικά κίνητρα, ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το ΞΕΕ, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, έχει αποτυπώσει τεκμηριωμένα τα μέτρα που χρειάζονται και το δημοσιονομικό τους αποτύπωμα, το οποίο, σύμφωνα με τις μελέτες, είναι θετικό. Η πράσινη μετάβαση, τόνισε, δεν πρέπει να γίνει προνόμιο όσων διαθέτουν ήδη την οικονομική δυνατότητα, αλλά ευκαιρία για όλες τις επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους.

Βραχυχρόνια μίσθωση και χωροταξικό

Για τη βραχυχρόνια μίσθωση, ο Πρόεδρος του ΞΕΕ ξεκαθάρισε ότι ο κλάδος δεν αγνοεί την εξέλιξη της αγοράς ούτε επιδιώκει να αποκλείσει μια μορφή τουριστικής διαμονής. Θεωρεί όμως αυτονόητο ότι κάθε δραστηριότητα φιλοξενίας, ανεξαρτήτως επιχειρηματικού μοντέλου, πρέπει να διέπεται από κανόνες διαφάνειας, ασφάλειας, φορολογικής συνέπειας και προστασίας του καταναλωτή, οι οποίοι να λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και στην αγορά κατοικίας.

Τα στοιχεία που παρουσίασε είναι αποκαλυπτικά: την περίοδο 2016-2025 οι κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν κατά 230,8%, ενώ οι ξενοδοχειακές κλίνες κατά 14,4%. Σε τοπικό επίπεδο οι ανισορροπίες είναι εντονότερες. Στη Νάξο η αύξηση των κλινών βραχυχρόνιας μίσθωσης φτάνει το 344%, έναντι 21% στις ξενοδοχειακές, και στην Πάρο 195% έναντι 12%. Το 2025 η Πάρος διέθετε 21.944 κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης μόνο στην πλατφόρμα Airbnb και 7.933 ξενοδοχειακές κλίνες. Ο κ. Βασιλικός ανέφερε ότι τα πραγματικά μεγέθη είναι μεγαλύτερα, αν προστεθούν και οι υπόλοιπες πλατφόρμες, και ζήτησε κανόνες για όλους, περισσότερους ελέγχους και πρόσθετα κυβερνητικά μέτρα, αναγνωρίζοντας τα βήματα που έχουν γίνει, όπως η καθιέρωση λειτουργικών προδιαγραφών για τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Στο χωροταξικό σχεδιασμό, συνεχάρη την Υπουργό για την ύπαρξη ειδικού χωροταξικού πλαισίου, αίτημα του κλάδου εδώ και πολλά χρόνια, σημείωσε όμως ότι υπάρχουν ακόμη πολλά περιθώρια βελτίωσης. Χρειάζονται, όπως είπε, σαφείς κανόνες, περιβαλλοντική προστασία, ισορροπημένη ανάπτυξη και ασφάλεια δικαίου. Η συζήτηση για τη βιωσιμότητα δεν πρέπει να μετατρέπεται σε γενικευμένη καχυποψία απέναντι στην ίδια την τουριστική επένδυση: ο σεβασμός στο περιβάλλον και η ιδιωτική τουριστική ανάπτυξη είναι οι δύο όψεις της ίδιας στρατηγικής.

Αίτημα για συνέπεια και προβλεψιμότητα

Ο κ. Βασιλικός υπογράμμισε ότι όταν γίνεται λόγος για φιλοξενία, δεν γίνεται λόγος μόνο για επισκέπτες, αφίξεις και τουριστικές εισπράξεις, αλλά για τις επιχειρήσεις και τους ανθρώπους που δημιουργούν την αξία.

«Χωρίς βιώσιμες επιχειρήσεις δεν υπάρχει βιώσιμος τουρισμός.»

Η φιλοξενία, πρόσθεσε, δεν είναι μηχανισμός που παράγει απεριόριστα δημόσια έσοδα ανεξαρτήτως των συνθηκών μέσα στις οποίες λειτουργεί. Ο κλάδος δεν ζητά ειδικά προνόμια ούτε ευνοϊκή μεταχείριση σε βάρος άλλων, αλλά συνέπεια, ισονομία, προβλεψιμότητα και ένα σταθερό αναπτυξιακό περιβάλλον.

Οι τέσσερις προτεραιότητες του κλάδου

Σημειώνοντας ότι δεν αρκεί να ζητά κανείς, αλλά έχει σημασία και το τι κάνει ο ίδιος ο κλάδος, ο Πρόεδρος του ΞΕΕ παρουσίασε τέσσερις κορυφαίες προτεραιότητες για το επόμενο διάστημα.

Πρώτη προτεραιότητα: περισσότερη Ευρώπη. Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τον τουρισμό δημιουργεί νέες δυνατότητες να επηρεαστεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα λειτουργούν οι επιχειρήσεις τα επόμενα χρόνια, ιδίως με την ευκαιρία της ελληνικής προεδρίας. Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις για τις διαδικτυακές πλατφόρμες και τον ανταγωνισμό στην ψηφιακή οικονομία, την περιβαλλοντική νομοθεσία, την ενεργειακή μετάβαση, την προστασία των παράκτιων περιοχών και το πλαίσιο χρήσης των ακτών, τις επενδύσεις, το ανθρώπινο δυναμικό και την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων επηρεάζουν άμεσα τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις. Η Ευρώπη, τόνισε, είναι ο χώρος όπου πρέπει να διεκδικούμε συμμετοχή στη διαμόρφωση των κανόνων και όχι μόνο να τους εφαρμόζουμε.

Δεύτερη προτεραιότητα: ισχυρές συμμαχίες με άλλους παραγωγικούς κλάδους. Ο κ. Βασιλικός έκρινε ότι ο κλάδος δεν έχει δημιουργήσει ακόμη τις κοινωνικές συμμαχίες που θα έδιναν ευρύτερη απήχηση στις θέσεις του. Ως παράδειγμα ανέφερε την πρόσφατη τοποθέτηση του προέδρου του ΣΕΒ για τη διεθνή επιτυχία του ελληνικού γιαουρτιού, η οποία, όπως εξήγησε, δημιουργήθηκε μέσα από τον τουρισμό, από εκατομμύρια επισκέπτες που γνώρισαν το προϊόν στην Ελλάδα και το αναζήτησαν στις χώρες τους. Το ίδιο ισχύει, είπε, για το ελαιόλαδο, το κρασί, τα παραδοσιακά προϊόντα και τη γαστρονομία. Το ελληνικό ξενοδοχείο δημιουργεί αγορές για ολόκληρη την ελληνική παραγωγή, γι’ αυτό ο κλάδος οφείλει να χτίσει ισχυρότερες σχέσεις με τη βιομηχανία, την αγροτική παραγωγή και το εμπόριο.

Τρίτη προτεραιότητα: άνοιγμα στην κοινωνία. Η φιλοξενία δημιουργεί εισόδημα για χιλιάδες οικογένειες, στηρίζει την περιφέρεια, δίνει επαγγελματικές ευκαιρίες στους νέους και προβάλλει τον πολιτισμό και τις αξίες της χώρας. Για να περάσει το μήνυμα στην κοινωνία, εκτίμησε, χρειάζεται να μιλήσει ο κλάδος διαφορετικά και να απευθυνθεί και σε ανθρώπους που δεν δραστηριοποιούνται στον τουρισμό, με συγκεκριμένες ιστορίες και ουσιαστικά οφέλη. Γι’ αυτό ανακοίνωσε ότι θα θέσει άμεσα προς συζήτηση στο Διοικητικό Συμβούλιο του Επιμελητηρίου πρόταση για μια μεγάλη, συγκροτημένη πρωτοβουλία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της ελληνικής κοινωνίας, όχι ως επικοινωνιακή εκστρατεία προβολής του κλάδου, αλλά ως προσπάθεια να αναδειχθεί η θέση της φιλοξενίας στο αναπτυξιακό και κοινωνικό μέλλον της χώρας. Στην ίδια κατεύθυνση, το ΞΕΕ επενδύει ήδη στη νέα γενιά, με πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα «Μαθαίνουν τη φιλοξενία», που απευθύνεται σε παιδιά και στοχεύει στη δημιουργία μιας νέας κουλτούρας φιλοξενίας.

Τέταρτη προτεραιότητα: ενιαία φωνή του κλάδου. Ο Πρόεδρος του ΞΕΕ παραδέχθηκε ότι ο κλάδος δεν έχει πάντοτε καταφέρει να μετατρέψει τις διακηρύξεις περί ενότητας σε πράξεις, καθώς υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις, επιμέρους προτεραιότητες, ανταγωνισμοί και θεσμικές ευαισθησίες. Τόνισε ότι ο διακριτός ρόλος κάθε φορέα, όπως το ΞΕΕ, ο ΣΕΤΕ και οι ομοσπονδίες των ξενοδόχων, είναι θεμιτός και αναγκαίος και ότι δεν χρειάζεται να ταυτιστούν οι φορείς για να συνεργαστούν. Απευθυνόμενος στους εκπροσώπους των άλλων τουριστικών φορέων που παρευρέθηκαν στη Γενική Συνέλευση, πρότεινε μια πιο ουσιαστική περίοδο συνεργασίας, με αμοιβαίο σεβασμό στους θεσμικούς ρόλους, ειλικρινή διάλογο, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και συγκεκριμένες κοινές πρωτοβουλίες σε ζητήματα όπου οι επιδιώξεις συγκλίνουν.

Το κλείσιμο της ομιλίας

Ο κ. Βασιλικός έκλεισε υπενθυμίζοντας ότι η ελληνική φιλοξενία έφερε τη χώρα στην κορυφή του κόσμου, αλλά οι δυνάμεις αυτές δεν είναι δεδομένες: χρειάζονται ένα κράτος σύμμαχο, μια κοινωνία που να κατανοεί και έναν κλάδο ενωμένο και αποφασισμένο.

«Δεν παλεύουμε για να προστατεύσουμε τα κεκτημένα μας. Παλεύουμε για να κτίσουμε το μέλλον.»

Και κατέληξε: η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι να πανηγυρίζει ο κλάδος που έφτασε στην κορυφή, αλλά να αποδεικνύει κάθε μέρα ότι την αξίζει. Η φιλοξενία έμαθε στη χώρα να ανοίγει την Ελλάδα στον κόσμο, και τώρα, όπως είπε, ήρθε η ώρα να ανοίξουν νέοι δρόμοι για την ίδια την Ελλάδα.