Κατά τη διάρκεια πρόσφατης παρουσίασης στην Αθήνα, ο Regional Manager για την Ελλάδα, Alessandro Callari, κλήθηκε να τοποθετηθεί για μία από τις μεγαλύτερες νομικές συγκρούσεις στον ευρωπαϊκό τουρισμό που βρίσκεται σε εξέλιξη, με χιλιάδες ξενοδοχεία να στρέφονται κατά της Booking.com, κατηγορώντας την για αθέμιτες πρακτικές που επηρέασαν την αγορά για περισσότερα από 20 χρόνια, τις ρήτρες καλύτερης τιμής (price parity clauses), οι οποίες, σύμφωνα με τους ίδιους, περιορίζουν τον ανταγωνισμό και «κλειδώνουν» τις τιμές.
Η «μήνυση μαμούθ» των ξενοδόχων
Το 2025, πάνω από 10.000 ξενοδοχεία από όλη την Ευρώπη προχώρησαν σε συλλογική αγωγή κατά της Booking.com, με τη στήριξη της HOTREC και δεκάδων εθνικών ενώσεων, συμπεριλαμβανομένων και ελληνικών φορέων.
Στο επίκεντρο της αγωγής βρίσκονται οι λεγόμενες «ρήτρες καλύτερης τιμής» (price parity clauses), οι οποίες –σύμφωνα με τους ξενοδόχους– υποχρέωναν τα καταλύματα να μην προσφέρουν χαμηλότερες τιμές σε άλλες πλατφόρμες ή ακόμη και στις δικές τους ιστοσελίδες.
Οι ξενοδόχοι υποστηρίζουν ότι:
- περιορίστηκε η ελευθερία τιμολόγησης
- αυξήθηκαν οι προμήθειες προς τις πλατφόρμες
- μειώθηκαν τα περιθώρια κέρδους τους
Η νομική βάση της αγωγής ενισχύθηκε σημαντικά από την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2024, η οποία έκρινε ότι οι συγκεκριμένες ρήτρες ενδέχεται να παραβιάζουν το δίκαιο ανταγωνισμού.
Παράλληλα, εθνικά δικαστήρια –όπως αυτό του Βερολίνου– αναγνώρισαν ότι οι πρακτικές αυτές προκάλεσαν οικονομική ζημία σε ξενοδοχεία, ανοίγοντας τον δρόμο για μαζικές αποζημιώσεις.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και η ελληνική συμμετοχή
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο μεμονωμένες αγορές, αλλά ολόκληρο το ευρωπαϊκό τουριστικό οικοσύστημα. Πάνω από 25 εθνικές ενώσεις ξενοδόχων συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, ενώ και το ελληνικό ξενοδοχειακό δυναμικό ενθαρρύνθηκε να συμμετάσχει ενεργά στη διεκδίκηση αποζημιώσεων.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου κάνουν λόγο για «χρόνια στρέβλωση του ανταγωνισμού», υποστηρίζοντας ότι η εξάρτηση από μεγάλες πλατφόρμες περιόρισε την αυτονομία των επιχειρήσεων φιλοξενίας.
Η αντίδραση της Booking λίγους μήνες μετά
Παρά τη δυναμική της αγωγής, η Booking.com αντέδρασε με σαφή αμφισβήτηση των ισχυρισμών των ξενοδόχων.
Αρχικά, η εταιρεία δήλωσε ότι:
- δεν έχει λάβει επίσημη ειδοποίηση για τη συλλογική αγωγή
- οι ισχυρισμοί των ενώσεων είναι «λανθασμένοι και παραπλανητικοί»
Σε επόμενες τοποθετήσεις, τόνισε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ δεν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πρακτικές της ήταν παράνομες, αλλά απλώς ότι πρέπει να αξιολογούνται κατά περίπτωση.
Παράλληλα, η Booking υπερασπίστηκε το επιχειρηματικό της μοντέλο, υποστηρίζοντας ότι:
- συμβάλλει στην αύξηση της προβολής και των κρατήσεων των ξενοδοχείων
- μειώνει το κόστος απόκτησης πελατών
- ενισχύει συνολικά την κερδοφορία του κλάδου
Μάλιστα, επικαλέστηκε έρευνες σύμφωνα με τις οποίες σημαντικό ποσοστό ξενοδόχων αναγνωρίζει τη θετική συμβολή της πλατφόρμας.
Μια σχέση αλληλεξάρτησης με ένταση
Παρά τη σύγκρουση, η πραγματικότητα παραμένει σύνθετη: πολλοί ξενοδόχοι εξακολουθούν να εξαρτώνται από την Booking.com για τη διεθνή προβολή τους, καθώς η πλατφόρμα κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά των online κρατήσεων.
Αυτό δημιουργεί μια σχέση αλληλεξάρτησης:
- από τη μία πλευρά, οι ξενοδόχοι διεκδικούν μεγαλύτερη ελευθερία και δίκαιους όρους
- από την άλλη, η πλατφόρμα παραμένει βασικό κανάλι πωλήσεων
Η υπόθεση αναμένεται να εξελιχθεί σε μια μακρά δικαστική διαδικασία με σημαντικές επιπτώσεις για τον ευρωπαϊκό τουρισμό.
Αν οι αγωγές ευδοκιμήσουν, ενδέχεται να αλλάξει ριζικά το πλαίσιο λειτουργίας των ψηφιακών πλατφορμών κρατήσεων, επηρεάζοντας όχι μόνο τη Booking.com αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η σχέση μεταξύ τεχνολογίας και φιλοξενίας.
