Παραδόθηκε στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών το πόρισμα για το σοβαρό περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου – Τι διαπιστώνει η Επιτροπή και ποιες είναι οι αντιδράσεις των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας
Στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστο Δήμα, υποβλήθηκε την Τρίτη 13 Ιανουαρίου το πόρισμα της Επιτροπής Διερεύνησης για την αναστολή λειτουργίας του FIR Αθηνών, που σημειώθηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026. Η Επιτροπή συγκροτήθηκε με απόφαση του Υπουργού, προκειμένου να διερευνηθούν τα αίτια του προβλήματος που παρουσιάστηκε σε κρίσιμες συχνότητες.
Η Επιτροπή λειτούργησε υπό τον Διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) Χρήστο Τσίτουρα, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, του ΓΕΕΘΑ, της ΕΕΤΤ και του EUROCONTROL, ενώ ως παρατηρητής συμμετείχε εκπρόσωπος του EASA.
«Ψηφιακός θόρυβος» η αιτία
Σύμφωνα με το πόρισμα, το περιστατικό αποδίδεται σε «ψηφιακό θόρυβο», που προκλήθηκε από αποσυγχρονισμό σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων και διεπαφών οι οποίες καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ. Ο αποσυγχρονισμός είχε ως αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση και συνεχή εκπομπή πομπών, καθώς και την υποβάθμιση ή διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων.
Για λόγους ασφάλειας πτήσεων επιβλήθηκε πλήρης περιορισμός χωρητικότητας (zero rate) και εφαρμόστηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η αποκατάσταση των υπηρεσιών ήταν σταδιακή, με την πλήρη επαναφορά να ολοκληρώνεται στις 16:53 τοπική ώρα, μετά από ενέργεια του τηλεπικοινωνιακού παρόχου.
Με βάση τις αναφορές στην πλατφόρμα ECCAIRS και την αξιολόγηση της ΑΠΑ, το περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area), χωρίς παραβίαση ελαχίστων διαχωρισμών, ενώ δεν προέκυψαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή κακόβουλης παρεμβολής.
Παρωχημένη τεχνολογία στις κρίσιμες υποδομές
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο γεγονός ότι το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS) της ΥΠΑ, καθώς και κρίσιμες υποστηρικτικές υποδομές, βασίζονται σε τεχνολογία SDH, η οποία είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή και δεν παρέχει ουσιαστικές εγγυήσεις λειτουργίας.
Μεταξύ των βασικών εισηγήσεων της Επιτροπής περιλαμβάνονται:
- η επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP και η θέση σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS και των 495 νέων πομποδεκτών,
- η θεσμοθέτηση μόνιμου μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ,
- η ενίσχυση τηλεμετρίας και διαγνωστικών ελέγχων,
- η αυξημένη εποπτεία του ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ,
- και η μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο χώρο.
Αντίδραση ΕΕΕΚΕ: «Δικαιώνονται οι προειδοποιήσεις μας»
Σε ανακοίνωσή της, η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας (ΕΕΕΚΕ) υποστηρίζει ότι το πόρισμα δικαιώνει τις διαχρονικές καταγγελίες της για τον απαρχαιωμένο εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας.
Όπως αναφέρει, η ασφαλής προσγείωση όλων των αεροσκαφών την ημέρα του περιστατικού οφείλεται στον επαγγελματισμό των ελεγκτών και στην έγκαιρη απόφαση επιβολής zero rate. Παράλληλα, κάνει λόγο για διοικητικό αλαλούμ, καθυστερήσεις στη διάγνωση της αιτίας και έλλειψη ουσιαστικής συνεργασίας σε διοικητικό επίπεδο.
Η ΕΕΕΚΕ επισημαίνει ότι, από τη στιγμή που το ίδιο το πόρισμα αναφέρει αδυναμία ακριβούς προσδιορισμού των αιτίων και απουσία εγγυήσεων λειτουργίας των συστημάτων, είναι αναγκαία η άμεση διενέργεια εκτίμησης ασφάλειας (safety assessment) και η μείωση των χωρητικοτήτων στο ΚΕΠΑΘΜ.
Τέλος, καλεί τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών να παρέμβει άμεσα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων, η προστασία των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και του επιβατικού κοινού.
